Zorg voor thuiswonende kwetsbare ouderen

Wat betekent kwetsbaarheid écht in het dagelijks leven van thuiswonende ouderen? Hoe bepaal je of zelfstandig wonen nog mogelijk is? En welke rol heb jij daarin als professional?

In deze openingslezing schetst Robbert Gobbens een helder en actueel beeld van kwetsbaarheid bij ouderen. Hij laat zien hoe kwetsbaarheid ontstaat, welke gevolgen dit heeft voor de kwaliteit van leven én waar zorg- en welzijnsprofessionals het verschil kunnen maken. Daarbij besteedt hij expliciet aandacht aan thema’s als eenzaamheid en het ontbreken van een sociaal netwerk.

Samen met een ervaringsdeskundige oudere gaat hij in gesprek over wat kwaliteit van leven in de praktijk betekent. Een eerlijk, verdiepend en inspirerend gesprek dat je direct aan het denken zet over jouw rol in het versterken van veerkracht, welzijn én verbinding bij kwetsbare ouderen.

De zorg voor thuiswonende kwetsbare ouderen wordt steeds complexer. Geen enkele professional kan deze uitdaging alleen aangaan. Wijkverpleegkundigen, huisartsen, sociaal werkers, casemanagers, mantelzorgers en vrijwilligers leveren allemaal een essentiële bijdrage. Maar hoe zorg je ervoor dat deze samenwerking ook daadwerkelijk effectief is?

In deze presentatie neemt dr. Jerôme van Dongen je mee in de wereld van interprofessionele samenwerking rondom thuiswonende ouderen.

Na het volgen van deze lezing:

• Weet jij hoe je effectieve samenwerking in de praktijk eruitziet;
• Kan jij met het IPT-model huidige samenwerkingen analyseren;
• Heb jij handvatten om samenwerkingen binnen jouw werk te optimaliseren.

• Dementie en psychiatrie – hoe herken je wat je ziet? De sprekers zijn Martin Kat, ouderenpsychiater-psychotherapeut en consulent

  Dementie is veel meer dan geheugenverlies. Steeds vaker worden zorgprofessionals geconfronteerd met mensen met dementie die ook angstig, achterdochtig, somber of zelfs psychotisch zijn. Wat is ‘normaal’ gedrag bij ouder worden, en wanneer is er sprake van een psychiatrisch ziektebeeld? Hoe kun je deze signalen herkennen, en wat vraagt dit van jou als behandelaar of begeleider? In deze workshop neemt ouderenpsychiater Martin Kat je mee in de overlap én het onderscheid tussen dementie en psychiatrie. 

  Aan de hand van herkenbare casussen en actuele inzichten bespreekt hij: 

  • Welke psychiatrische symptomen veel voorkomen bij dementie; 
  • Hoe je deze klachten kunt onderscheiden van ‘gewone’ veranderingen op latere leeftijd; 
  • Wat dit betekent voor je benadering, begeleiding en behandeling. 

  Deze interactieve sessie biedt waardevolle handvatten voor zorgprofessionals die gedrag willen leren duiden en effectief willen handelen.

• Zorgmijden: hoe kom je in contact met cliënten die hulp weigeren? De sprekers zijn Bert Santema, consulent

  In deze sessie bespreekt Bert Santema de grillige praktijk van het contact leggen tussen zorgprofessionals en cliënten daar waar er sprake is van zorgmijden. Een steeds vaker voorkomend probleem wat zich in alle vormen van zorg in de eigen thuissituatie voordoet. Zorgmijders leiden vaak een eenzaam teruggetrokken bestaan, dit geeft op een bepaalde manier een gevoel van veiligheid, wat lastig te doorbreken is door hulpverleners.  

  Aan de hand van voorbeelden uit de praktijk en het ruim genomen kader van de presentiebenadering, bespreken we de (on)mogelijkheden in dit veelal bijzondere contact. Vaak gaat het hier om een groep mensen die moeite heeft met regels en normering. Wat kunnen we van hun leren en in hoeverre durven ook wij hiervan af te wijken?

• Kwetsbare ouderen in een vervuild huishouden: wat zie je, wat doe je? De sprekers zijn Marjon van Aalten, sociaal Verpleegkundige

  Achter de voordeur van thuiswonende ouderen kom je soms in situaties terecht waar je je zorgen over maakt: een vervuild huis, oplopende rommel of hygiëne die onder druk staat. Maar wanneer is er echt sprake van een probleem? En wat doe je als de bewoner jouw zorgen niet deelt?

  In deze praktijkgerichte workshop leer je hoe je de ernst van vervuiling inschat en wanneer ingrijpen nodig is. Je krijgt inzicht in hoe vervuiling zich ontwikkelt en welke stappen je als professional kunt zetten — ook als de situatie complex is.

  Na deze sessie:

  • Kun je de ernst van vervuiling beter inschatten;
  • Kun je vervuiling plaatsen in de context van de cliënt en diens situatie;
  • Weet je welke stappen je kunt zetten en waar je met je zorgen terecht kunt;
  • Heb je meer grip op hoe je handelt in situaties achter de voordeur.
• Samen bouwen aan een sterk netwerk: Voorzorgcirkels in de praktijk De sprekers zijn Daphne Wiebing, regionaal ondersteuner, coördinator landelijk netwerk dorpsondersteuning

  In deze interactieve sessie ontdek je hoe voorzorgcirkels kunnen bijdragen aan het versterken van het sociale vangnet. Je leert over de basisprincipes van dit concept en welke rol je als professional kunt nemen om voorzorgcirkels duurzaam te laten groeien.

  Na het volgen van de sessie leer je:

  • Stapsgewijs hoe je een sterk netwerk kunt opbouwen, gebaseerd op de principes van voorzorgcirkels;
  • Welke rol jij kunt vervullen (als inwoner en professional) om te komen tot voorzorgcirkels in de praktijk;
  • In gesprek met de ander ervaar je zelf wat er nodig is om een voorzorgcirkel duurzaam te laten slagen.

• Wet zorg en dwang in de thuissituatie: wat mag, wat moet, wat kan? De sprekers zijn Barbara Oppelaar, directeur, trainer, coach en acteur

  In de zorg voor thuiswonende kwetsbare ouderen kom je regelmatig voor lastige dilemma’s te staan. Wat doe je als iemand noodzakelijke zorg weigert? Wanneer grijp je in? En wat betekent de Wet zorg en dwang (Wzd) eigenlijk concreet in de thuissituatie? 

  De Wzd is er niet alleen voor instellingen – ook in de wijk krijg je ermee te maken. Maar hoe pas je de wet zorgvuldig toe zonder de relatie met cliënt en naasten te schaden? Wat valt onder onvrijwillige zorg? En hoe ga je om met situaties waarin veiligheid en autonomie botsen? 

  In deze interactieve workshop vertalen we de Wet zorg en dwang naar de dagelijkse praktijk van zorg thuis. Aan de hand van herkenbare casussen krijg je helderheid over jouw rol, verantwoordelijkheden en handelingsruimte. 

  Je verlaat de sessie met meer inzicht, meer vertrouwen en concrete handvatten om professioneel en zorgvuldig te handelen bij complexe situaties in de thuissituatie.

• Zorgmijden: hoe kom je in contact met cliënten die hulp weigeren? De sprekers zijn Bert Santema, consulent

  In deze sessie bespreekt Bert Santema de grillige praktijk van het contact leggen tussen zorgprofessionals en cliënten daar waar er sprake is van zorgmijden. Een steeds vaker voorkomend probleem wat zich in alle vormen van zorg in de eigen thuissituatie voordoet. Zorgmijders leiden vaak een eenzaam teruggetrokken bestaan, dit geeft op een bepaalde manier een gevoel van veiligheid, wat lastig te doorbreken is door hulpverleners.  

  Aan de hand van voorbeelden uit de praktijk en het ruim genomen kader van de presentiebenadering, bespreken we de (on)mogelijkheden in dit veelal bijzondere contact. Vaak gaat het hier om een groep mensen die moeite heeft met regels en normering. Wat kunnen we van hun leren en in hoeverre durven ook wij hiervan af te wijken?

• Contact maken bij verward gedrag in de wijk; hoe sluit je aan als de logica ontbreekt? De sprekers zijn Frank Wintraecken, gedragsdeskundige

  Steeds meer complexe zorg verplaatst zich naar de wijk. Als zorgprofessional kom je daardoor vaker over de drempel bij cliënten wiens gedrag onvoorspelbaar of ongrijpbaar lijkt. Maar hoe bouw je een vertrouwensband op als iemand de grip op de realiteit verliest? En wat doe je als de emoties hoog oplopen?

  In deze interactieve workshop duiken we dieper in de kunst van het echte contact. We kijken voorbij het label ‘verward’ en leren hoe je effectief kunt aansluiten bij de belevingswereld van de cliënt.

  Wat leer je in deze workshop?

  • Omgaan met emoties en aansluiting vinden: Praktische handvatten voor het contact met cliënten die kampen met intense angst, achterdocht, hallucinaties , stemmingsstoornissen of verbale agressie.
  • De-escalerend werken: Hoe blijf je rustig, herken je vroege signalen van spanning en zorg je voor veiligheid voor zowel de cliënt als jezelf?
  • Kaders en grenzen: Wat is jouw rol binnen de organisatie, wanneer is opschaling nodig en hoe blijf je als team één lijn trekken?

  Je gaat naar huis met meer empathisch zelfvertrouwen en concrete gesprekstechnieken. Je leert niet alleen wat je moet doen bij verward gedrag, maar vooral hoe je er als mens en professional voor de ander kunt zijn, ook in uitdagende situaties.

• Samen bouwen aan een sterk netwerk: Voorzorgcirkels in de praktijk De sprekers zijn Daphne Wiebing, regionaal ondersteuner, coördinator landelijk netwerk dorpsondersteuning

  In deze interactieve sessie ontdek je hoe voorzorgcirkels kunnen bijdragen aan het versterken van het sociale vangnet. Je leert over de basisprincipes van dit concept en welke rol je als professional kunt nemen om voorzorgcirkels duurzaam te laten groeien.

  Na het volgen van de sessie leer je:

  • Stapsgewijs hoe je een sterk netwerk kunt opbouwen, gebaseerd op de principes van voorzorgcirkels;
  • Welke rol jij kunt vervullen (als inwoner en professional) om te komen tot voorzorgcirkels in de praktijk;
  • In gesprek met de ander ervaar je zelf wat er nodig is om een voorzorgcirkel duurzaam te laten slagen.

Je belt aan, de klink gaat naar beneden en de deur zwaait open. In een fractie van een seconde moet je schakelen: met welke emotie word je ontvangen? Is het frustratie, angst, of broeiende agressie? En als je eenmaal over de drempel stapt, waar let je dan op om het veilig te houden?

Tijdens deze sessie wordt op een interactieve en leerzame manier zichtbaar wat normaal gesproken onzichtbaar blijft. Geen zorgen: de trainingsacteur blijft op het podium, dus je hoeft zelf de spotlights niet in! Wel dagen we je uit om vanaf je stoel actief mee te kijken, te analyseren en te reageren.

Na deze sessie:

• Kun je sneller de emotionele lading aan de deur inschatten;
• Weet je precies op welke omgevingssignalen je moet letten bij binnenkomst;
• Heb je praktische handvatten om de-escalerend te werken zonder je eigen grens te passeren;
• Heb je een inspirerende en energieke sessie beleefd waarin je veel leert door te kijken en te doen.

De zorg voor thuiswonende kwetsbare ouderen verandert. De complexiteit neemt toe, de druk groeit – en doorgaan zoals we het altijd deden is geen optie meer. 

In deze herkenbare en hoopvolle theatervoorstelling neemt Barbara Oppelaar je mee naar de praktijk van zorg thuis: de keukentafel, de wijk, het gesprek met de mantelzorger, het zoeken naar balans tussen autonomie en veiligheid. 

Met humor en een scherpe spiegel laat zij zien waar het schuurt – én waar kansen liggen. Hoe kunnen we kwetsbare ouderen vooral mens laten blijven? Wat vraagt samenwerken met naasten en het netwerk écht van ons? En wat kun jij morgen anders doen?