Agressie & grensoverschrijdend gedrag in de zorg

Tijdens deze openingslezing kijken we samen met Caroline Koetsenruijter naar de huidige cijfers en ontwikkelingen rondom het thema Agressie en grensoverschrijdend gedrag in de zorg. We delen eigen ervaringen en vragen met elkaar als fundering voor de dag.

Wat gebeurt er met iemand wanneer angst, psychose en onmacht samenkomen? En wat doet het gedrag van zorgprofessionals op zo’n moment — bedoeld of onbedoeld — met de beleving van veiligheid?

In deze persoonlijke lezing neemt ervaringsdeskundige Jeroen Zwaal deelnemers mee in een indringende ervaring in de isoleercel. Hij laat zien hoe snel contact kan verdwijnen, hoe gedrag van hulpverleners kan doorwerken en welke dynamiek ontstaat tussen macht, onmacht, bescherming en controle.

Aan de hand van zijn verhaal, beeldmateriaal en rapportagefragmenten pelt Jeroen samen met de zaal de verschillende lagen af: wat gebeurt er bij de cliënt, wat gebeurt er bij de professional en hoe kan inzicht in deze dynamiek helpen om anders te kijken, beter contact te maken en escalatie te voorkomen?

Na zijn lezing gaat Jeroen samen met dagvoorzitter Piet-Hein Peeters in gesprek met de zaal.

In deze interactieve lezing word je aan de hand van drie casussen meegenomen in hoe je professioneel omgaat met agressie en grensoverschrijdend gedrag van familie en naasten van bewoners:

• de eisende en bemoeizuchtige familie;
• de intimiderende en bedreigende familie;
• en de teleurgestelde familie.

Wat zit er achter hun gedrag? Hoe blijf je in verbinding? En hoe houd je als zorgprofessional de regie, zonder de relatie te verliezen?

Met behulp van vier herkenbare gedragsniveaus (groen, oranje, rood en paars) en de praktische GRIP-methode krijg je inzicht in wat er gebeurt, wat het met jóu doet én hoe je gepast reageert. Van gedragsherkenning tot eenvoudige bevrijdingstechnieken – deelnemers ervaren zowel theorie als praktijk. Een uur vol eyeopeners, humor en handige tools voor elke werkvloer waar spanning soms oploopt.

Agressie in de zorg ontstaat zelden uit het niets. Vaak zijn er vooraf signalen: oplopende spanning, terugkerend grensoverschrijdend gedrag, onduidelijke afspraken of een cultuur waarin incidenten worden gebagatelliseerd.

Wat mag je verwachten van je organisatie? Wanneer trek je aan de bel? En hoe voorkom je dat gebrek aan voorbereiding of nazorg leidt tot langdurige stress, PTSS of uitval?

Soms lukt het niet om een situatie op de werkvloer zelf te keren, soms is de situatie zodanig extreem dat je dit ook niet moet willen. Wat doe je dan als zorgprofessional? Wanneer blijf je in contact, wanneer trek je een grens en wanneer schakel je hulp in?

In deze praktijkgerichte sessie nemen we je mee in situaties waarin zorg en veiligheid elkaar raken. Je krijgt inzicht in wat er gebeurt wanneer een situatie escaleert, welke informatie belangrijk is bij het inschakelen van politie, beveiliging of crisisdienst, en hoe je als zorgprofessional professioneel blijft handelen zonder jezelf of collega’s onnodig in gevaar te brengen.

Deze sessie helpt je om eerder te herkennen wanneer je eigen handelingsruimte ophoudt, beter samen te werken met veiligheidspartners en met meer vertrouwen te handelen wanneer de situatie ernstig uit de hand dreigt te lopen.

Wat gebeurt er met een zorgprofessional ná een ernstig agressie-incident? En wat als opvang, erkenning of begeleiding tekortschiet?

In deze indringende duo-lezing deelt psychiatrisch verpleegkundige en ervaringsdeskundige Berry Haan zijn persoonlijke verhaal over een traumatisch incident tijdens een nachtdienst en de langdurige impact daarvan. Caroline Koetsenruijter verbindt zijn ervaring aan bredere inzichten over trauma, PTSS en goede nazorg na agressie.

Samen laten zij zien waarom agressie niet stopt op het moment dat de situatie voorbij is — en wat zorgprofessionals, teams en organisaties nodig hebben om herstel mogelijk te maken.

We sluiten de dag gezamenlijk af en brengen de belangrijkste inzichten samen. Wat hebben we geleerd over agressie begrijpen, de-escalerend handelen, grenzen stellen en hulp inschakelen wanneer een situatie onveilig wordt? En wat is er nodig om na een ingrijpend incident goed opgevangen te worden en te kunnen herstellen?

Samen vertalen we de opbrengst van de dag naar de praktijk: welke signalen neem je voortaan serieuzer, waar ligt jouw grens en welke concrete stap kun jij morgen zetten — voor jezelf, je collega’s en de mensen voor wie je zorgt?