Wat gebeurt er eigenlijk in het leven van iemand met niet-aangeboren hersenletsel? Tijdens deze congresdag kijken we voorbij het gedrag en ontdekken we hoe we mensen met NAH beter kunnen begrijpen én begeleiden. 

Vandaag staat één cliënt centraal: Mark. In deze indringende theatervoorstelling maak je kennis met zijn dagelijks leven én dat van zijn naasten na niet-aangeboren hersenletsel. Aan de hand van herkenbare situaties ervaar je hoe veranderingen in het brein kunnen leiden tot onbegrepen gedrag, overprikkeling, vermoeidheid, emotionele ontregeling en spanningen in relaties. 

De casus van Mark vormt de rode draad van de congresdag. Tijdens de lezingen ontdek je wat er in zijn brein gebeurt en welke neuropsychologische inzichten daarbij horen. In de workshops verdiep je je vervolgens in de thema’s die je in de voorstelling hebt gezien en leer je hoe je deze in de praktijk beter kunt begrijpen en begeleiden.

Welke signalen heb je gezien bij Mark? Welke gedragingen vielen op en welke dilemma’s herken je uit jouw eigen praktijk? Samen met Frank Wintraecken kijken we terug op de theatercasus en leggen we de verbinding met de thema’s van deze congresdag. Deze gezamenlijke analyse vormt de brug naar de lezingen en workshops, waarin je ontdekt wat er in het brein gebeurt én hoe je deze situaties beter kunt begrijpen en begeleiden. 

Tijdens de theatercasus maakten we kennis met Mark. We zagen hoe vermoeidheid, overprikkeling en emotionele ontregeling zijn dagelijks leven beïnvloeden. Maar welke rol speelt slaap eigenlijk in dit geheel? 

Slaapproblemen komen veel voor na niet-aangeboren hersenletsel en hebben grote invloed op cognitief functioneren, emotieregulatie, belastbaarheid en herstel. Toch krijgen ze in de dagelijkse zorg nog relatief weinig aandacht. 

In deze lezing laat Simon Bakker zien waarom slaap een essentiële bouwsteen is voor herstel na NAH. Je krijgt inzicht in de nieuwste wetenschappelijke kennis over slaap na hersenletsel en ontdekt hoe je slaapproblemen eerder herkent én welke praktische mogelijkheden er zijn om herstel en begeleiding te ondersteunen.

Niet-aangeboren hersenletsel (NAH) gaat in sommige gevallen gepaard met verslavingsproblematiek en/of psychiatrische stoornissen. Deze combinatie – ook wel NAH+ genoemd – leidt vaak tot complexe zorgvragen, risicovol gedrag en uitdagingen in de behandelrelatie.  

In deze interactieve workshop krijg je inzicht in hoe hersenletsel invloed heeft op verslavingsgedrag en zelfregulatie. Je leert hoe je als zorgverlener effectief kunt omgaan met cliënten die kampen met dubbele problematiek en hoe je hen én hun netwerk beter begeleidt in lastige situaties.  

Na afloop van de sessie:  

• Begrijp je hoe NAH de kwetsbaarheid voor verslaving en gedragsproblemen vergroot;  
• Weet je hoe je grenzen stelt zonder de verbinding te verliezen;
• Heb je praktische handvatten om met NAH+ cliënten te werken aan stabiliteit en vertrouwen.  

Overprikkeling en vermoeidheid zijn veelvoorkomende gevolgen van niet-aangeboren hersenletsel. Maar hoe voelt dat nu écht voor iemand die ermee leeft? En wat betekent dit voor jou als zorgprofessional in de praktijk? 

In deze plenaire lezing nemen ervaringsdeskundige Marleen Kampert en neuropsycholoog Arno Prinsen je samen mee in de impact van overprikkeling en vermoeidheid. Vanuit zowel persoonlijk perspectief als neuropsychologische duiding ontstaat een compleet beeld van wat er gebeurt in het brein én in het dagelijks leven. 

Je krijgt inzicht in hoe prikkelverwerking en energieregulatie veranderen na NAH, en wat dit betekent voor gedrag, belastbaarheid en herstel. Tegelijkertijd hoor je wat wél helpt – in de begeleiding, communicatie en verwachtingen.

Emotionele veranderingen na niet-aangeboren hersenletsel worden vaak gezien als ‘psychische klachten’. Maar wat is neurologisch bepaald? Wat is een reactie op verlies?   

In deze praktijkgerichte sessie neemt Arno Prinsen je mee in de neuropsychologische achtergrond van emotionele veranderingen bij NAH. Aan de hand van herkenbare casuïstiek laat hij zien hoe hersenbeschadiging invloed heeft op emotieregulatie, impulscontrole, ziekte-inzicht en zelfbeeld — en hoe dit kan leiden tot frustratie, somberheid, ontremming of angst.  

De focus ligt niet alleen op herkennen, maar vooral op: wat vraagt dit van jou als professional? 

Na deze sessie:  

• Kun je emotionele veranderingen plaatsen binnen het functioneren van het beschadigde brein;  
• Maak je beter onderscheid tussen primaire breingevolgen en secundaire psychische reacties;  
• Heb je concrete aanknopingspunten voor begeleiding bij frustratie, verlies en emotieregulatie;
• Een verdiepend en praktisch perspectief voor professionals die emotioneel gedrag bij NAH beter willen begrijpen én effectiever willen begeleiden. 

In deze sessie neemt Gerben Bergsma je mee in een aantal situaties waarin roepen, agressie en zorgwering teams tot wanhoop dreven. Je hoort over hoe men vast kan lopen met echt ingewikkeld gedrag en hoe je als team van elkaar gebruik kunt maken om weer ‘los’ te komen. Ook al lijkt dat echt onmogelijk. Je krijgt manieren om naar de oorzaken van het gedrag te kijken aangereikt én handvatten om er samen mee om te gaan!

Hoe goed heb jij het ziekte-inzicht van je cliënt duidelijk? En begrijp je ook waarom de ene client zo veel en de andere client zo weinig inzicht heeft?
In de praktijk blijkt dat cliënten zich niet zomaar in één categorie laten plaatsen en het begeleiden van mensen met een verminderd of ontbrekend ziekte-inzicht heel ingewikkeld kan zijn.

De Vlaamse ergotherapeut Bie op de Beeck ontwikkelde daarom een praktijkgericht model dat juist inspeelt op die complexiteit. Dit model blijkt voor professionals een echte eyeopener: het maakt zichtbaar welke factoren ziekte-inzicht beïnvloeden én hoe je daar in de behandeling en begeleiding op kunt inspelen. Zeker ook bij de ouder wordende mens.

In deze workshop ontdek je hoe dit model jou kan helpen om met een andere blik naar je cliënt te kijken.

Na het volgen van deze sessie:

• Heb je inzicht welke factoren van invloed zijn op het al dan niet hebben van ziekte-inzicht;
• Krijg je praktische handvatten hoe cliënten met verminderd / ontbrekend ziekte-inzicht te begeleiden;
• Maak je gebruik van het model van Bie op de Beeck als naslagwerk voor je eigen cliënten.